De coalitie werkt aan een brede suikertaks op voorverpakte producten. Voor de bakkerij- en zoetwarensector raakt dit recepturen, smaak en kostprijs. Vanuit de branche klinkt kritiek op de maatregel, die wordt omschreven als ‘een fiscale ingreep in plaats van een effectieve gezondheidsinterventie’.
De aangekondigde suikertaks past binnen het preventiebeleid van de coalitie en moet ongezonde keuzes duurder maken. Dat blijkt uit een artikel op Bakkerswereld.nl. Volgens ING vergroot dit de druk op voedingsproducenten om het suikergehalte in producten verder te verlagen. Tegelijk klinkt vanuit de bakkerij- en voedingssector stevige kritiek op de effectiviteit van een brede suikertaks.
Voor de voedingsindustrie betekent dit dat suikerreductie nadrukkelijker op de agenda komt te staan. Ceel Elemans, Sector Banker Food bij ING, ziet vooral in segmenten als frisdranken, zoete zuivel en snacks een toenemende focus op het aanpassen van recepturen. Daarbij draait het om het vinden van een balans tussen gezondheid en smaakbeleving. De bank wijst erop dat de precieze uitwerking van de suikertaks bepalend wordt voor de uiteindelijke impact op producenten.
Slimme suikertaks
Elemans pleit voor een ‘slimme suikertaks’ die producenten daadwerkelijk aanzet tot suikerreductie en daarmee gezondheidswinst oplevert. Het doel van de maatregel moet volgens de bank niet zijn om extra belastinginkomsten te genereren, maar om het suikergehalte in producten te verlagen.
Een generieke grens van 6 procent suiker voor voorverpakte producten schiet volgens ING zijn doel voorbij. Zo kan een product dat net boven die grens zit, zoals een yoghurtdrank met 7 procent suiker, relatief eenvoudig worden aangepast. Voor productcategorieën met veel hogere suikergehaltes, zoals koekjes en chocolade waarin 30 tot soms 58 procent suiker zit, biedt zo’n vaste grens weinig prikkel tot verandering.
Effectiever is volgens Elemans een systeem met duidelijke differentiatie: hoe minder suiker, hoe lager de belasting. Dat kan door te werken met realistische, taakstellende reductiepercentages per productcategorie. Een afspraak over bijvoorbeeld 10 procent suikerreductie biedt producenten perspectief en maakt aanpassing haalbaar, ook bij producten met een hoog suikergehalte.
Vraagtekens bij effectiviteit
Tegenover die analyse staat kritiek vanuit de sector. De Vereniging Bakkerijgrondstoffenindustrie (VBZ) reageerde via sociale en landelijke media, waaronder RTL Nieuws, Algemeen Dagblad en Het Parool, op het voornemen van D66, CDA en VVD om in 2030 een brede suikertaks in te voeren op voorverpakte producten met meer dan 6 procent suiker.
VBZ benadrukt dat de effectiviteit van een dergelijke belasting niet is aangetoond, terwijl consumenten hierdoor opnieuw financieel worden geraakt. De organisatie wijst erop dat de suikerinname sinds 2010 is gedaald, terwijl overgewicht in dezelfde periode blijft toenemen. Volgens VBZ onderstreept dit dat de maatregel vooral een fiscale ingreep is, in plaats van een effectieve gezondheidsinterventie.
Sector pleit voor bredere aanpak
Daarnaast wijst VBZ erop dat de sector al jarenlang investeert in productverbetering, portiegrootte-advies en bewustwordingsinitiatieven. In plaats van een generieke suikertaks pleit de vereniging voor een bredere aanpak van overgewicht, met aandacht voor onder meer meer bewegen en educatieprojecten zoals schooltuinen.
Ook de Federatie Nederlandse Levensmiddelen Industrie (FNLI) heeft zijn zorgen geuit, onder meer via de NOS. Die richten zich niet alleen op het gebrek aan bewezen effectiviteit van een generieke suikertaks, maar ook op het onderscheid tussen verpakte en niet-verpakte suikerrijke producten. Volgens de koepelorganisatie maakt dat een gelijk speelveld onmogelijk en ondermijnt het daarmee het beoogde effect van de maatregel.
Lees het complete artikel met aanvulling vanuit het Nederlands Bakkerij Centrum op de website van Bakkerswereld.
Tekst: Wendy Noordzij