Van ketensamenwerking naar systeemverandering
Op 4 december vond de stakeholderbijeenkomst van Samen Tegen Voedselverspilling (STVV) plaats. Tijdens deze bijeenkomst nam demissionair minister Femke Wiersma het Strategisch Plan richting 2030 (2026–2030) in ontvangst met de woorden: “Ik weet hoeveel moeite het kost om ons eten te produceren; dat is te waardevol om te verspillen.” Daarmee onderstreepte zij het belang van zuinig omgaan met grondstoffen en het beperken van nutriëntenverlies in landbouw en voedselketens.
20% reductie behaald, volgende fase vraagt meer
Sinds de start van STVV is al 20% minder voedselverspilling gerealiseerd. De komende jaren ligt er nog een forse opgave om de resterende 30% reductie richting 2030 te behalen. Waar de eerste jaren vooral in het teken stonden van quick wins, verschuift de focus nu naar structurele systeemoptimalisatie: slimmer organiseren, beter meten en intensiever samenwerken in de hele keten.
Waardering voor grondstoffen en nutriënten
Volgens Femke Wiersma begint het terugdringen van voedselverspilling bij het op waarde schatten van landbouw en grondstoffen. Niet alleen economisch, maar ook maatschappelijk en ecologisch. Zuinig omgaan met wat we produceren vraagt om gezamenlijke verantwoordelijkheid, van primaire sector tot verwerker, bakker, retailer en consument.
Praktijkvoorbeelden: datadeling werkt
Tijdens de bijeenkomst werden diverse inspirerende praktijkvoorbeelden gedeeld. Bakkerij De Paauw liet zien hoe intensieve datadeling met retailers leidde tot 45% minder retourbrood. Ook samenwerkingen met partijen als Lidl en Kipster tonen aan dat gesloten kringlopen en ketenafspraken concreet bijdragen aan minder verspilling. Initiatieven als Too Good To Go onderstrepen daarnaast het belang van blijvende aandacht voor consumentengedrag.
Rol van consument, beleid en Europa
Naast de ketenaanpak kwam ook de rol van consumenten, gemeenten en Europa nadrukkelijk aan bod. Denk aan voedsel doneren (ook door supermarkten), herinzet van reststromen, beter inzicht in houdbaarheidsdata en mogelijke wetgeving tegen voedselverspilling. Vanuit meerdere partijen werd gepleit voor Europese, bindende doelstellingen en het opschalen van bewezen Nederlandse modellen.
Samen werken aan een verspillingsvrije keten
De rode draad van de stakeholderbijeenkomst: voedselverspilling terugdringen vraagt om wederkerigheid, samenwerking en blijvend bewustzijn. Alleen door gezamenlijk op te trekken en voedsel weer op waarde te schatten, kan de keten toewerken naar een wendbaar en weerbaar voedselsysteem.
Input en beeld: Stichting Samen Tegen Voedselverspilling