Het Voedingscentrum heeft de Schijf van Vijf aangepast. Het bekende taartdiagram helpt mensen verantwoorde keuzes te maken als het gaat om gezond, duurzaam en veilig eten. Recente wetenschappelijke inzichten zijn vertaald naar optimale eetpatronen op basis van leeftijd, geslacht en eetvoorkeur. Het betekent sowieso: minder kaas en vlees, meer peulvruchten.
De Schijf van Vijf blijft herkenbaar met de vertrouwde vijf vakken. De kern blijft ongewijzigd: zoals veel groente, fruit, peulvruchten, volkorenproducten en niet te veel zout, verzadigd vet en suiker. Er zijn vooral verschuivingen in de aanbevolen hoeveelheden, zoals meer peulvruchten.
Grondig doorgerekend
Het Voedingscentrum heeft samen met het RIVM berekeningen uitgevoerd, die de basis vormden voor de vernieuwde aanbevelingen van de Schijf van Vijf. “Gezondheid, duurzaamheid en voedselveiligheid horen onlosmakelijk bij elkaar. Met de vernieuwde Schijf van Vijf laten we dat zien”, zegt Petra Verhoef, directeur bij het Voedingscentrum. “Alle doorgerekende eetpatronen zijn zo gezond mogelijk, hebben een lage milieubelasting en houden rekening met veilige grenzen. Zo zorgen we niet alleen goed voor onszelf, maar ook voor de wereld om ons heen en voor toekomstige generaties.”
Voor de berekeningen zijn randvoorwaarden gesteld op het gebied van:
- Wat mensen nodig hebben aan voedingsmiddelen, voedingsstoffen en energie om het risico op ziekten te verkleinen.
- Milieubelasting door broeikasgasuitstoot en watergebruik.
- Blootstelling aan specifieke schadelijke stoffen zoals PFAS en zware metalen.
Belangrijkste veranderingen in de hoeveelheden
De adviezen verschillen per doelgroep, afhankelijk van leeftijd, geslacht, behoeften en eetvoorkeuren. De grootste verschuivingen zijn te vinden in het ‘roze vak’. Voor de gezondheid van mens en aarde is het namelijk belangrijk dat het eten van dierlijke en plantaardige producten in balans is.
Voor volwassenen van 18-50 jaar die zowel vlees als vis eten, betekent dit onder andere: een grotere rol voor peulvruchten, wat gaat van 120-180 gram per week naar 250 gram per week. Vlees gaat van maximaal 500 gram naar 300 gram per week, waarvan niet meer dan 100 gram rood vlees. De aanbeveling van kaas gaat van 40 gram naar 20 gram per dag. En het advies is om af te wisselen tussen zuivel en verrijkte zuivelalternatieven.
Met de Schijf van Vijf voor jou-tool zie je eenvoudig welk advies past bij jouw situatie. Je kunt onder andere kiezen voor een advies met of zonder vlees, met of zonder vis of 100% plantaardig.
Waarom deze vernieuwing?
De Schijf van Vijf ontwikkelt voortdurend mee met wetenschap. Er zijn veel nieuwe wetenschappelijke inzichten over gezondheid, duurzaamheid en voedselveiligheid. Zo is de Gezondheidsraad afgelopen december met een nieuw advies gekomen.