Opleiding 01 oktober 2020

Rondetafelsessie ambacht: spoedcursus broodbakken in zicht?

Onderwijs en bedrijfsleven spreken meer dan regelmatig de wens uit om meer samen op te trekken. Maar in de praktijk loopt dit net even wat anders. Ook in de bakkerijsector speelt dit. Bakery Sweets Center vindt het tijd om actie te ondernemen. Een rondetafelsessie tussen ambacht en onderwijs moet antwoord geven op de vraag: Waar ligt de opleidingsbehoefte voor de ambachtelijke bakkerij?

Als we deze behoefte concreet kunnen formuleren, dan kunnen de scholen en Bakery Sweets Center kijken naar de invulling van deze behoefte. Het doel is om al in januari 2021 stappen te zetten. De rondetafelsessie vond plaats op 23 september in het pand tegenover Royal Steensma BV, aan de Galvanistraat in Leeuwarden. Onderaan dit bericht een overzicht van de deelnemers.

‘Onderwijs loopt achter’

Wat mist het onderwijs in het bedrijfsleven? En wat is de visie van het bedrijfsleven op het huidige onderwijs? Na een korte voorstelronde gaat de rondetafelsessie van start. De toon vanuit bedrijfsleven richting onderwijs is op zijn minst fel te noemen. “Het onderwijs is traditioneel, loopt achter op de feiten, kan niet mee gaan met ontwikkelingen.” Begrip hiervoor is er wel, want men weet dat opleidingen nu eenmaal moeten voldoen aan allerlei criteria die zijn opgedragen vanuit de overheid.

De praktijk leer je in de bakkerij

Jurjen Albertsma, bakkerijdocent aan het Friesland College, hoort het allemaal aan. Hij ziet het absoluut niet als een persoonlijke aanval. Het is inderdaad lastig om snel te schakelen in het onderwijs. Zijn taak is studenten na hun opleiding met een rugzak vol basisvaardigheden de wereld in te sturen. Bas van Esch (Bakkerij van Esch in Zevenhuizen) knikt: “De echte praktijk leer je bij ons in de bakkerij. Bakkers moeten zich daar ook van bewust zijn. Je kunt niet verwachten dat iemand die van school komt, alle kneepjes van het vak kent. Het opleiden begint tijdens de stages. Als bakker-ondernemer moet je daar energie in steken. En beseffen dat leerlingen op een gegeven moment ook weer vertrekken.”

Bedrijfsleven welkom in de schoolbanken

De bakkerijdocent voegt eraan toe dat samenwerking van twee kanten komt. “Mijn wens is dat bedrijfsleven en onderwijs nog dichter bij elkaar komen. Ja, docenten moeten weten waar ze mee te maken hebben. Maar dat geldt ook voor bedrijven: ook voor hen is het belangrijk om een goede inkijk te krijgen op wat er bij ons gebeurt.” Bij dezen staat de uitnodiging aan ondernemers om langs te komen op het Friesland College. “Draai een paar uurtjes mee, geef een gastles, en geef vooral aan wat je mist.” Dagvoorzitter Hilco Wagenaar ziet een haakje: “Dit is nu precies waar we als Bakery Sweets Center in kunnen faciliteren.”

Banket vs brood

Als het gaat om het vinden van goede vakmensen, heeft Romke van der Meulen (Banketbakkerij De Korenbloem – Schaafsma) niets te klagen. “Wij zijn een van de weinige echte banketbakkers in de regio. Met regelmaat dienen mensen zich aan. Patisserie is hip, veel studenten kiezen voor deze richting.” Voor een broodbakker ligt dit anders, ziet Gerard Brinkman (bedrijfsadviseur van Echte Bakker Van der Kloet). “Je moet ’s nachts werken, zware zakken tillen, dat spreekt de jeugd van tegenwoordig natuurlijk niet echt aan.” Beko’s Rob Braaksma is het er niet helemaal mee eens. “Het is een traditioneel beroep, je moet de liefde voor het vak niet onderschatten.”

Van Esch gaat voor zij-instromers

Bakker van Esch deelt zijn persoonlijke ervaringen. “Ik zie veel cupcakebakkers op de opleiding komen. Erg leuk dat diverse televisieprogramma’s daaraan hebben bijgedragen, maar jongelui krijgen zo een geromantiseerd beeld van het bakkersvak. Grondstofkennis is het allerbelangrijkste binnen ons bedrijf. Ik hoef niet per se iemand te hebben die van de bakkerijopleiding komt. Als diegene bij wijze van spreken in twee weken een spoedcursus broodbakken kan volgen, dan leer ik hem de rest wel.” Dat is de reden dat Van Esch met name kiest voor zij-instromers. “Ik ben inmiddels met de derde bezig, met succes. Ze volgen een korte opleiding en komen dan bij mij in de leer. Hier hangt wel een behoorlijk prijskaartje aan”, geeft hij toe. Dat biedt mogelijkheden, stelt Wijnand Verschuur, Mbo Life Sciences. “Ik heb als docent de ruimte om zo’n cursus op te zetten.” Albertsma gaat daarin mee. “Een training waar we in een korte periode de basics van het broodbakken geven? Dit moeten we kunnen regelen.”

Goed gevoel

Uit de rondetafelsessie blijkt keer op keer dat de stigma’s die er over en weer zijn, gewoon uit te spreken zijn. Dit is een discussie waarbij men af en toe hard van leer trekt, maar waar het gezamenlijke doel leidend is: samen tot een oplossing komen voor het dreigende tekort aan vakmensen in de bakkerij.

De komende periode gaat de werkgroep Opleiden van Bakery Sweets Center in beraad over hoe hier een vervolg aan te geven. Naar verwachting kunnen we in januari/februari al een eerste training op de agenda zetten.

Aan deze rondetafelsessie namen deel:

‘De ervaring en de kneepjes van het vak zijn moeilijk bij te brengen door het onderwijs.’

‘Ik hoop dat we over 30-40 jaar nog steeds de juiste mensen kunnen afleveren voor de bakkerij. Ook hoop ik dat bedrijfsleven en onderwijs nóg dichter bijelkaar komen.’

‘Bedrijfsleven en onderwijs zijn nog niet goed opelkaar afgestemd. Kijk naar hoe de bakkerij er over vier jaar uitziet – zijn er robots in het bedrijf, meoten mensen die machines gaan aansturen? – en pas daar de opleiding op aan.’

‘De bakkerij van nu is wel erg ‘gepre-fab’d’. Het rendement en de productiviteit moesten hoger. Onderwijs speelt daar op in. Wiens schuld is het dan dat leerlingen niet meer weten hoe ze from scratch een cake moeten maken? Toch moeten we de liefde voor het bakkersvak niet onderschatten. Goed onderwijs en het afleveren van goede mensen is ook belangrijk voor onze toekomst als leverancier.’

Bas van Esch.

‘Als je in de toekomst goede beroepsmensen wilt hebben, dan moet je daar als bakker jouw bijdrage aan leveren. Veel bakkers hebben niet door dat studenten de praktijk en ervaring bij hen moeten opdoen!’

‘Jongelui enthousiasmeren voor het ambacht is moeilijk. Binnen werken verliest het van buiten werken. Toch zien we dat een aantal opleidingen goed scoren, in de combinaties van food met lifestyle, gezondheid en duurzame voedselvoorziening.’

‘In hoeverre moeten we mensen leren wat er onder de motorkap zit? Of moeten we mensen ook leren rijden?  Ook op het hbo is de verhouding theorie/praktijk een voortdurende discussie.’

‘Eerder dit jaar ging Bakery Sweets Center om tafel met de industriële partners. Daaruit is het profiel Operator gekomen. Alle ingrediënten zitten vandaag aan tafel om tegemoet te komen aan de opleidingsbehoefte vanuit de bakkerij.’

Meedenken?

Wil je ook input geven over de manier waarop het bakkerijonderwijs kan verbeteren, of heb je tips voor aansluitende/onafhankelijke trajecten? Laat het weten aan projectcoördinator Wijnand Verschuur, w.verschuur@mbolifesciences.nl.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Volg ons op Facebook, Instagram en LinkedIn