Sessions 22 april 2021

Ovenbrandstof van de toekomst: elektriciteit of waterstof

Bakken met zo min mogelijk warmteverlies en zonder uitstoot van CO2: dat is het nieuwe bakken. Hoe gaat dat de komende jaren worden gerealiseerd? Op elektriciteit of waterstof? Drie partners gaven hun mening over de ovenbrandstof en energieverbruik in de toekomst tijdens de Bakery Sweets Session over Het nieuwe bakken op dinsdag 20 april.

Remco Bijkerk, productmanager bij AMF Den Boer, ziet waterstof als de ovenbrandstof voor de toekomst. De ovenbouwer heeft vorig jaar de eerste tunneloven op waterstof gebouwd, deze draait nu in de proefbakkerij op flessen waterstof. Bijkerk: “Vanuit de markt kwam de vraag of het mogelijk is om zelfvoorzienend te zijn qua brandstof. Met het oog op de CO2-taks en het klimaatakkoord hebben we in samenwerking met Kiwa een brander ontwikkeld, die dit mogelijk maakt.”

De beschikbaarheid van waterstof is nog laag. De verkrijgbaarheid speelt echter een grote rol bij de transitie van aardgas naar waterstofgas. Bovendien is waterstof door de beperkte beschikbaarheid op dit moment nog te kostbaar (3x duurder dan aardgas) om volledig over te stappen.

Voordelen van waterstofgas in de bakkerij

Het grootste voordeel van het gebruik van ovens op waterstofgas is CO2-emissievrij bakken. Hiermee komen bedrijven in aanmerking voor subsidies vanuit de Europese Unie. Daarnaast behoudt waterstofgas meer vocht in de oven dan aardgas: een kleine 50 procent. “De brander die we hebben ontwikkeld met Kiwa is zo gemaakt dat hij toepasbaar is in een deel van de huidige ovens op aardgas. Ombouwen is een kwestie van maximaal een dag, zodat de bakkerijen daar zo min mogelijk oponthoud van hebben”, meldt Bijkerk.

“Een nadeel van bakken op waterstofgas is de uitstoot van NOx (stikstofoxiden). Daarnaast is waterstofgas geur-, kleur- en smaakloos en vlambaar, wat bij een lek voor gevaarlijke situaties kan zorgen. De veiligheid moet te allen tijden goed in de gaten worden gehouden, maar dat is vergelijkbaar met het gebruik van aardgas”, besluit Bijkerk.

De ovenbrandstof van de toekomst volgens de deelnemers.

Elektra als ovenbrandstof voor nabije toekomst

Marcel Paulusma van Scholt Energy deelde zijn visie op de energietransitie met de deelnemers van de Session. Als leverancier van energie aan zakelijke grootverbruikers ziet hij ook de vraag naar duurzame opties toenemen. “Echter zijn de meeste duurzame opties afhankelijk van het weer, denk aan zonne- en windenergie. Voor de bakkerij verwacht ik een transitie van gas naar de ovens op waterstof of elektriciteit”, vertelt Paulusma. “Waarbij elektriciteit op de kortere termijn een voordeligere oplossing is dan waterstof in verband met de beperkte beschikbaarheid van waterstofgas en het gemis van een transportsysteem.”

De deelnemers konden interactief reageren op stellingen door middel van de app Mentimeter. Op de stelling dat de meeste producten over 10 jaar duurzaam worden geproduceerd, antwoordt het grootste gedeelte van de deelnemers dat ze dat nog niet zien gebeuren binnen die termijn. Over vijf jaar werken ovens op zelfopgewekte elektriciteit in de vorm van bijvoorbeeld eigen zonnepanelen, is de verwachting van de deelnemers.

De deelnemers beantwoordden via de app Mentimeter stellingen en vragen. Bakkerijproducten binnen 10 jaar duurzaam geproduceerd? De meesten zien het niet gebeuren binnen die termijn.

Inzicht is sleutel tot verbetering

Duurzaamheid begint met inzicht in het verbruik, is de hoofdboodschap van alle sprekers tijdens de Session. De ovens van AMF Den Boer zijn ‘smart’ gemaakt en uitgerust met een router, die via de cloud communiceert met een dashboard waarin al het verbruik inzichtelijk is. Cees van den Hoed van Bakkerij Kamstra gebruikt in de bakkerij energiemanagementsystemen om het energieverbruik te monitoren en aanpassingen te doen. “Heel logisch: meten is weten”, zegt hij daarover. “We hebben de processen in kaart gebracht, waardoor we inzicht hebben in het verbruik. Vervolgens zijn we aanpassingen gaan doen en zien in het energiemanagementsysteem direct wat daarvan de resultaten zijn.”

Voor bedrijven waarbij de overstap van aardgas op elektrische ovens of watergasovens nog niet mogelijk is, zijn er een paar andere stappen mogelijk. De eerste stap is slim inkopen van energie, door prijzen bij diverse aanbieders te vergelijken. Vervolgens kan een energiescan inzicht geven in het verbruik en verbeterpunten aankaarten. Door duurzame oplossingen te zoeken voor die verbeterpunten, kan het verbruik van gas flink dalen en een mooie kostenbesparing opleveren.

Screenshot uit de presentatie van Scholt Energy tijdens de Bakery Sweet Session over Het nieuwe bakken.

Tekst: Suzanne Dekker

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Volg ons op Facebook, Instagram en LinkedIn