In de nieuwe Leeuwarder wijk Middelsee is het eerste Urban Tarweveld van Nederland officieel geopend. Initiatiefnemer Royal Koopmans viert daarmee haar 180-jarig jubileum. Het veld is meer dan een feestelijk gebaar; het is een statement. Over hoe we in Nederland opnieuw willen kijken naar ons voedsel, de productie ervan en de gevolgen voor de natuur.
“Innovatie gebeurt op de grens”
Tijdens de opening op donderdag 23 april schetste directeur Dirk Lodewijk de gedachte achter het initiatief. “Innovatie gebeurt op de grens. Daarom kiezen we bewust de grens van stad en platteland op, om verbinding te zoeken.” Die verbinding is volgens hem hard nodig. De afstand tussen teelt en consumptie is groot geworden. Met Nedertarwe wil Royal Koopmans daar een nieuwe balans in brengen, door bakkers toegang te geven tot regionaal geteeld graan.
“In plaats van concurreren op kostprijs, laten we zien dat je ook kunt concurreren op duurzaamheid. Maar dat kun je niet alleen — je moet het met z’n allen doen.”
Van graanveld naar ontmoetingsplek
Het Urban Tarweveld is ingezaaid met Nedertarwe, maar de ambitie reikt verder dan alleen het gewas. Het veld wordt de komende maanden actief gebruikt voor natuureducatie, kookworkshops, vogelspot-excursies en het Graandiner in juni, waar chef Tiemen (DYO, wat staat voor Dik Ynoarder – dik voor mekaar in het Fries) vijf dagen lang kookt midden in het veld. Hiermee wordt het veld letterlijk een plek waar consument, boer en bakker samenkomen.
Biodiversiteit meer dan mooie bijvangst
Volgens ecoloog en vogelkenner Ben Koks is de impact van dit soort graanteelt niet te onderschatten. “Door de diepe worteling van tarwe wordt de bodem beter waterdoorlatend, en met klaver als onderzaai ontstaat een rijker ecosysteem.”Dat heeft direct effect op akkervogels, merkt hij op. “Een graangebonden ecosysteem is perfect voor akkervogels. Denk aan de gele kwikstaart, de veldleeuwerik en zelfs de nachtegaal.”
Zijn enthousiasme gaat ver: “Je kunt als bakker zeggen wat je wilt, maar ik proef de vogel gewoon terug in het brood.” Een anekdote die blijft hangen: een boer uit Sint Annaparochie stuurde hem midden in de nacht een geluidsopname waarin zowel de veldleeuwerik als de nachtegaal te horen waren. “De twee meest lyrische vogels van Europa op je land – dat is toch geweldig?”
Hoewel het veld in de Leeuwarder Middelsee nu nog net is ingezaaid, verwacht Koks snel verandering: “Geef het twee weken en wat regen, en je ziet een groen blosje op het land verschijnen. Die klaver vormt de basis voor leven.”
De bakker aan zet
Voor Jitze Verloop van De Bakkers van Verloop was de keuze voor Nedertarwe vanzelfsprekend. “Royal Koopmans is voor ons een vertrouwde leverancier. Waar we kunnen, maken we duurzame keuzes.” Maar er speelt meer dan alleen bedrijfsvoering: “Het is ook intrinsiek. We moeten beter omgaan met onze grond — en met wat we in ons eigen lichaam stoppen.” Zijn boodschap is helder en herkenbaar voor veel ambachtelijke bakkers: “We halen van alles uit het buitenland, terwijl we hier zulke goede grond hebben. Daar moeten we iets mee doen.”
Stad, beleid en voedselvisie
Ook vanuit de gemeente klinkt steun. Wethouder Evert Stellingwerf ziet het initiatief als een concrete invulling van de Leeuwarder voedselagenda: “Dit raakt aan onze ambities rondom gezond en bewuster eten, maar ook aan ecologie. Dit soort initiatieven stimuleert bijvoorbeeld de terugkeer van vogels.”
Wat betekent dit voor de sector?
Het Urban Tarweveld voelt als meer dan een lokaal project. Het is een praktisch voorbeeld van een systeemverandering waar de bakkerijsector middenin zit:
- van bulk naar betekenis
- van anonieme grondstoffen naar herkomst
- van prijs naar waarde
Voor bakkers biedt dit kansen — niet alleen in product, maar vooral ook in impact en verhaal.
Meer informatie op www.nedertarwe.nl.
Tekst: Royal Koopmans/Clara Bloemhof | Foto’s: Royal Koopmans / Clara Bloemhof