Bakery Sweets Center (BSC) start samen met opleidingspartner Hanze in Groningen en Rabobank Fryslân een onderzoek naar de kansen die naakte haver biedt voor de bakkerij- en zoetwarenketen. Begin 2027 zijn de uitkomsten van project ‘Haverkracht’ bekend.
Het gewas naakte haver is in de vergetelheid geraakt, maar heeft potentieel qua teelt, gezondheidsaspecten, duurzaamheid en toepassingen in bakkerij- en zoetwarenproducten. Na het onderzoek verkent BSC de mogelijkheden voor een businessmodel voor boeren, molenaars en bakkers.
Interessant gewas
Naakte haver onderscheidt zich van reguliere haver doordat de korrel tijdens de oogst grotendeels loskomt van het kaf. Hierdoor is minder intensieve bewerking nodig dan bij traditionele haver, waar pellen vaak een belangrijke technische en economische stap vormt. Dat maakt naakte haver interessant voor regionale verwerking en korte ketens. Ook wordt het gewas steeds vaker genoemd in relatie tot bodemgezondheid, biodiversiteit en toekomstbestendige landbouw.
De belangstelling voor naakte haver groeit. Niet alleen omdat het een smaakvolle en veelzijdige grondstof is, maar vooral omdat het raakt aan een aantal actuele uitdagingen binnen landbouw, voeding en ondernemerschap. In de horeca heeft het eiwit- en vezelrijke graan zich al bewezen als een waardige vervanger voor rijst.
Omdat de volumes voor toepassingen in de bakkerij en zoetwaren hoger zijn, pakt BSC deze uitdaging nu op. Binnen het samenwerkingsverband is ondertussen voldoende ervaring om ondernemers, onderwijsinstellingen, onderzoekers en toeleveranciers samen te laten werken aan innovatie.
Haverkracht
In Noord-Nederland wordt inmiddels geëxperimenteerd met teelt, verwerking en marktontwikkeling. Dat gebeurt door de Havercoöperatie: een samenwerkingsverband van akkerbouwers. BSC raakte via Rabobank Fryslân in contact met deze coöperatie, die wordt geleid door boerin Bianca van der Bos uit Holwerd. Naar aanleiding daarvan maakte BSC een plan van aanpak onder de naam ‘Haverkracht’ om de potentie van het gewas verder te onderzoeken. Zodat er een verdienmodel komt voor boeren, molenaars en bakkers. Die voor de bakkerij- en zoetwarenbranche moet leiden tot innovatieve producten.
Gezondheidsaspecten
Eerste stap in het onderzoek is dat studenten van de Master Duurzame en Gezonde Voeding van Hanze in Groningen de komende maanden gaan achterhalen welke gezondheidsaspecten Naakte Haver heeft, welke mogelijke vertaalslagen er met het gewas zijn te maken naar producten die kunnen worden gemaakt door de ambachtelijke bakker en/of de retail en hoe een businessmodel rond naakte haver voor de keten boer-molenaar-bakker in Noord-Nederland er uit zou kunnen zien. De kick-off van project Haverkracht werd onlangs aan de hogeschool verzorgd door BSC-bestuurslid Romke van der Meulen die projectleider wordt, en Hilco Wagenaar (Programma Manager BSC).
Vervolg
BSC-leden Royal Koopmans en Molen Mulder Pot haken ook aan. Zij laten de studenten kennismaken met het maalproces en bekijken welk bloem en meel naakte haver oplevert. Dit vertalen naar recepturen in brood, banket en zoetwaren is de stap die volgt.
Tekst: Hilco Wagenaar | Foto’s: Romke van der Meulen, Hilco Wagenaar, Wikimedia creative commons