Voedingstechnoloog en oud-bakker Folkert Fennema brengt het complete E-nummer handboek – Van E- tot Z op de markt. De gids biedt een overzicht van alle goedgekeurde én recent verboden E-nummers. Het naslagwerk is niet alleen bestemd voor productontwikkelaars, kwaliteitsmanagers en inkopers, maar ook voor de ambachtelijke bakker én het onderwijs. “De kennis over E-nummers is van groot belang. Zowel in de praktijk als in de lesstof”, aldus Fennema.
Folkert Fennema uit Beetgumermolen is voor diverse leden van Bakery Sweets Center geen onbekende. Hij wordt door diverse leden als productontwikkelaar ingezet. Folkert startte zijn loopbaan in de ambachtelijke sector. Daarnaast behaalde zijn tweedegraads lesbevoegdheidspapieren. “Na tien jaar ben ik overgestapt naar de bakkerijindustrie”, blikt Folkert terug. Inmiddels runt hij zijn eigen bedrijf Fennema Food Development, waarmee hij zich richt op productontwikkeling en opschaling, procesvernieuwing en -beheersing, het verwerken van reststromen en het inwerken en opleiden van productontwikkelaars. Ook heeft hij ervaring als docent en spreker.
Van E- tot Z
Onlangs heeft Folkert ‘het complete E-nummer handboek – Van E- tot Z’ geschreven. Over de aanleiding vertelt hij: “Tijdens mijn werk in de ambachtelijke bakkerij gebruikte ik wel E-nummers, maar ik geen idee wat deze inhielden. Dat veranderde toen ik in de industrie terecht kwam. Toen heb ik van een senior-proefbakker een boek ontvangen met alle E-nummers erin. ‘Dit boekwerk is heel belangrijk’, zei hij tegen me. Zorg ervoor dat je het helemaal uit je hoofd kent.’”
De proefbakker kreeg gelijk. “In mijn hele carrière is de kennis over E-nummers heel waardevol gebleken. Maar helaas is dit boekwerkje nooit meer geüpdatet. Er ontbrak een actueel en praktisch handboek voor productontwikkelaars op het gebied van E-nummers. Ik besloot het zelf te gaan maken. Het resultaat is Het Complete E-nummer handboek – van E- tot Z. Dit naslagwerk is geschikt voor iedereen in de voedingsindustrie. Van productontwikkelaar tot inkoper en van kwaliteitsmanager tot bakker.
‘In mijn hele carrière is de kennis over E-nummers heel waardevol gebleken’
— Folkert Fennema
Heel belangrijk
E-nummers zijn heel belangrijk voor de productontwikkeling, benadrukt de deskundige. “Zowel in de ambachtelijke als de industriële bakkerij heb je niet alleen kennis van gist en suikers nodig, maar ook van E-nummers.”
Helaas is het lastig om de goede informatie boven water te halen. “Op internet is de informatie wijd verspreid en daardoor moeilijk vindbaar.” Zelf heeft hij voor zijn handboek geselecteerde bronnen op internet gebruikt, zoals de website van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA), en raadpleegde hij leveranciers. “Van hen kreeg ik veel interessante informatie. Ik heb de moeilijk te lezen materie op een vriendelijke manier vertaald.”
“Ik heb uitgerekend dat je ongeveer 0,2% per dag aan E-nummers binnenkrijgt. In plaats van te focussen op E-nummers kunnen consumenten beter nadenken over de andere 99,8% die ze eten.”
— Folkert Fennema
Weerstand
Fennema vindt het jammer dat er onder consumenten weerstand tegen het gebruik van E-nummers is. “Het grootste obstakel van E-nummers is dat leveranciers bepaalde E-nummers niet mogen gebruiken van hun klanten.” De kritiek is ongegrond, benadrukt hij. “Het gaat om hulpmiddelen die zijn goedgekeurd in de Europese Unie en volkomen veilig zijn. Het feit dat je de naam van bepaalde E-nummers amper kunt uitspreken, zegt niets over de gezondheidskenmerken ervan.”
Ook de hoeveelheid E-nummers die we per dag in onze voeding binnenkrijgen, valt volgens hem reuze mee. “Ik heb uitgerekend dat dit ongeveer 0,2% per dag is. In plaats van te focussen op E-nummers kunnen consumenten beter nadenken over de andere 99,8% die ze eten.” In zijn boek houdt hij zich buiten deze discussie. “Ik heb me feitelijk en neutraal opgesteld. Want juist met helderheid en transparantie verwacht ik een goed weerwoord te bieden.”
Duidelijk en overzichtelijk
In het boek zijn alle door de EFSA goedgekeurde E-nummers te vinden, evenals de E-nummers die recent zijn verboden. “Per E-nummer omschrijf ik wat het is, vertel ik wat over de herkomst, toepassing en voor zover bekend nog meer informatie.”
Leesadvies
Aan de gebruikers van het handboek geeft hij de volgende tip mee. “Lees eerst de eerste 35 bladzijden en kijk daarna welk annex voor jou van toepassing is.” De E-nummers zijn namelijk op verschillende manieren gecategoriseerd. In Annex A zijn de E-nummers in numerieke volgorde gesorteerd. In Annex B staan ze in alfabetische volgorde weergegeven en in Annex C zijn ze per functionele categorie gerangschikt. Zo maak ik het productontwikkelaars makkelijk om een bepaald ingrediënt te zoeken. Als je een glansmiddel zoekt, dan is het fijn om te weten uit welke E-nummers je kunt kiezen. Dat maakt de gids super-praktisch. En tot slot geef ik in Annex D een overzicht van de leveranciers waar je ze kunt inkopen.”
Hij hoopt dat het handboek in de toekomst ook in het vakonderwijs wordt gebruikt. “Het is enorm jammer dat het gebruik van E-nummers niet in de hedendaagse lesstof staat. Deze kennis heb je nodig bij ieder product dat je ontwikkelt.”
Eerste exemplaar
Het eerste exemplaar van ‘het complete E-nummer handboek – Van E- tot Z’ is uitgereikt aan bakkerij-icoon Hans van Noort. Van Noort was werkzaam in diverse banketbakkerijen en vertegenwoordiger in bakkerijgrondstoffen. “Veertig jaar geleden was Hans mijn leraar. Hij heeft mij enthousiast gemaakt voor het bakkersvak. Dankzij hem is mijn liefde voor het vak ontstaan.”
Het boek is te koop op de website: www.vanetotz.com. Daarbij kunnen belangstellenden kiezen tussen een gedrukt exemplaar of een e-book. De boeken worden vanaf 7 juli gedrukt en verzonden. In de toekomst hoopt Folkert zijn boek ook in andere landen uit te brengen. “De kennis over E-nummers is voor alle voedingsproducenten in de EU waardevol. Daarom vertalen we de tekst momenteel ook in het Engels en het Duits.”
Tekst: Wendy Noordzij | Foto’s: Folkert Fennema