Ze leren er niks! Ze kunnen niks! Waardeloos! Vroeger was het beter!
Deze kreten – en nog vele andere – vlogen een aantal jaren terug over tafel bij een rondetafelgesprek dat we hadden georganiseerd met een groepje ambachtelijke bakkerij-ondernemers en de docenten van de opleidingen waar we mee samenwerken binnen Bakkerij Sweets Center. Het waren de begindagen van ons samenwerkingsverband, waarin we veel gesprekken voerden met ondernemers uit de keten van bakkerij en zoetwaren uit Noord-Nederland om te polsen of de nood als het gaat om het vinden van vakmensen en goedgekwalificeerde medewerkers écht zo hoog was als dat de experts en onderzoekers ons willen doen geloven. En of een regionaal samenwerkingsverband daarin soelaas kan bieden.
Industriële ondernemers hadden we al aan boord, maar de ambachtelijke ondernemers ontbraken nog.
Het rondetafelgesprek vond plaats in een vergaderzaaltje bij Royal Steensma/Dawn Foods in Leeuwarden. Aangeschoven waren vijf bekende ondernemers uit de regio. De vraag ‘Wat vinden jullie van het hedendaagse vakonderwijs?’, bracht veel emotie teweeg. Geen blad voor de mond, geen rem of nuance, niets van dat alles. Dik hout en planken zagen. Je kunt je er vast iets bij voorstellen. De strekking: de vroegere Vakschool Wageningen en ‘het gele boekje’ waren de norm en die werd bij de scholen aan tafel niet gehaald, vonden de ondernemers. Bij lange na niet! Er deugde weinig aan school.
De aanwezige docenten kregen de volle laag.
Toen de storm aan emoties enigszins was geluwd, was het de beurt aan de docenten voor een weerwoord. Het was de vakdocent van de bakkerijopleiding in Leeuwarden die het woord nam. Rustig, kalm, bedeesd. Hij keek de bakkers aan en zei: ‘Dank voor jullie feedback. Die is duidelijk. Ik heb eigenlijk maar één vraag: wanneer zijn jullie voor het laatst bij ons op school geweest?’. En opeens werd het doodstil aan tafel. Seconden tikten weg. Een ongemakkelijk kuchje, een haastig slokje koffie, roodkleurende wangen en wegkijkende blikken… Het antwoord liet zich raden: de bakkers waren al héél lang niet op school geweest.
Ze hadden geen idee wat er zich in de baklokalen afspeelde.
Deze situatie is niet typerend voor Noord-Nederland. In tal van gesprekken die ik voerde met
ondernemers en scholen vanwege mijn inzet voor Bakery Sweets Center, de Food Innovation Academy en de Federatie voor de Nederlandse Bakkerijsector, merkte ik dat dit landelijk speelt. Het contact tussen ondernemer en vakopleiding is weggeëbd. Het Regionaal Overleg Beroepsonderwijs (ROBO) – regulier overleg tussen school, student en stagebedrijven – is doodgebloed en vaak is deze afkorting niet eens meer bekend.
Landelijke inspanningen vanuit de branche om dit overleg terug te brengen, haperen. De consulent van school is uit beeld verdwenen en andere lijntjes tussen ondernemer en school zijn er eigenlijk niet meer. Het contact is weg.
Dit is zorgelijk. Zeker omdat ondernemers absoluut iets vínden van het onderwijs. Er wordt dus óver school gesproken, maar niet mét school. Dat kan anders! Zeker in een tijd waarin je medewerkers vergrijzen en met pensioen gaan en jongeren vaak andere keuzes maken dan de optie voor een carrière in de wereld van bakkerij en zoetwaren, is het gesprek met school cruciaal! Hoe zorg je ervoor dat de studenten die op de bakkers- of foodopleiding zitten niet worden teleurgesteld? Hoe zorg je ervoor dat op school er aandacht is voor die accenten in de opleiding die voor jou als ondernemer belangrijk zijn? Hoe zorg je ervoor dat je als bedrijf zichtbaar bent en je je manifesteert als een plek waar het mooi en fijn werken is? Juist, door in gesprek te gaan.
Dus, ga naar school! Liefst met een groep collega-ondernemers. Maak contact met die docent, de teamleider en die schooldirecteur. Maak je punt, leg je (opleiding)verlangens op tafel en stel je meewerkend op. Wat mag je verwachten van school en wat kun je zélf doen? Gastcolleges, masterclasses, workshops en een open houding helpen. Voer het gesprek! Want praten mét de docent is beter dan praten óver een docent. Op naar mooie gesprekken! Met even mooie resultaten.
Hilco Wagenaar
Programmamanager Bakery Sweets Center
Lees hier de uitkomsten van deze enerverende rondetafelsessie in 2020 nog eens na: