Zij-instroom 06 december 2023

BSC werkt aan arrangement voor ‘onbenut talent’

Pilot biedt plaats aan 8-15 zij-instromers en start in voorjaar 2024

Nederland barst van het onbenut talent. Mensen die nu geen werk hebben en wel dolgraag aan de slag willen. Talent dat we moeten aanboren, willen we het gat opvangen dat straks door de vergrijzing ontstaat. Want de aanwas jonge vakmensen: die is te klein. Tijd voor actie! Bakery Sweets Center werkt met TNO, Fryslân werkt!, UWV, mbo, hbo en vijf bedrijven aan een programma waarbij zij-instromers toekomst maken in de bakkerij- en zoetwarensector. Naar verwachting start in het voorjaar van 2024 een pilot met 8 tot 15 zij-instromers.

Het bedrijfsleven bevindt zich in een situatie dat er meer mensen nodig zijn, dan dat er daadwerkelijk beschikbaar zijn. Veel werknemers gaan de komende jaren met pensioen en er zijn te weinig jongeren om dat gat op te vangen. Intussen zitten er alleen al in Friesland duizenden mensen ‘op de bank’, in een uitkering of in de bijstand. Mensen met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt. Vacatures te over, maar hoe kan het dat deze niet ingevuld raken? Dat heeft met meerdere factoren te maken. Enerzijds de kennis van de bakkerij- en zoetwarensector. Men beschikt niet over de benodigde kennis, of weet deze mooie branche überhaupt niet te vinden. Anderzijds heeft het te maken met vooroordelen. Iemand uit de bijstand aannemen; gaat dat niet enorm veel extra tijd en energie kosten?

Aan tafel

De deelnemers aan dit project geloven dat het kán. Eerdere pilots met zij-instroom, elders in het land, blijken succesvol. Namens TNO leveren Goedele Geuskens en Linda Koopmans de nodige denkkracht. Met een schat aan onderzoeksresultaten, expertise en praktijkkennis creëren zij het model dat we straks gaan inzetten voor het ‘zij-instroomarrangement’. Royal Steensma, Concorp, Borgesius, Goedhart Convenience en Hellema-Hallum (en daarmee ook Fortuin Dockum) bieden zich aan als pilotbedrijven. Samen stellen ze 15 werkplekken beschikbaar. Aeres MBO Leeuwarden, Firda en Hogeschool Van Hall Larenstein zijn vertegenwoordigd als opleiders. Want hoe krijgen we potentiële werknemers snel up to speed? Daar kunnen de verkorte opleidingstrajecten van Bakery Sweets Center iets in betekenen. Tot slot schuiven UWV en Fryslân werkt! aan als ‘leverancier’ van deelnemers, maar ook met de zo nodige kennis van de mensen om wie het gaat. Hun belangen, hun emoties en hun financiële vragen.

Een bijdrage leveren

De eerste, oriënterende sessie in dit project vond plaats op 19 oktober, bij Royal Steensma in Leeuwarden. Het is een ieder duidelijk: we zijn hier om bruggen te bouwen. Na het verhaal dat zij-instromer Patricia Wel doet, heerst er een eenduidig gevoel. We doen dit voor de toekomst van de sector en de bedrijven, maar net zo goed voor de mensen. Patricia vertelt dat ze doordat ze nu werk heeft bij een kaasmakerij, zich nuttig voelt in de maatschappij. En doordat ze steeds meer leidinggevende taken toegewezen krijgt, ook voelt dat ze een bijdrage levert aan het bedrijf. Ze voelt zich voor vol aangezien. Ten opzichte van haar periode in een uitkering geniet ze daarnaast meer sociale contacten. “Dat doet me ontzettend goed.”

Erik Jousma, Fryslân werkt!

Vertrouwen

Als ervaringsdeskundige kaart Patricia haar financiële zorgen aan. “Een nulurencontract zorgt voor heel veel stress. Je zit constant in de spagaat tussen UWV en werkgever, er komt veel bij kijken voor de werknemer. Daarnaast voel je weinig vertrouwen en begrip van een werkgever wanneer deze een nulurencontract aanbiedt of een lange proefperiode aanhoudt.” Deze uitspraak opent de ogen van de werkgevers aan tafel. Erik Jousma, accountmanager bij Fryslân werkt!, knikt: “Het gaat ook om bewustwording. Door ook op papier het vertrouwen te uiten in een werknemer, zorgt ervoor dat deze zich sneller op z’n plek voelt in de organisatie.” En handel snel, voegt Patricia er aan toe. “Door zo weinig mogelijk tijd tussen sollicitatie en start werkzaamheden te laten zitten, voorkom je dat een sollicitant gaat twijfelen. Het geeft een gevoel van zekerheid.”

Wie, wat, waar en wanneer

Het doel van deze eerste marathonsessie in oktober is het globaal opstellen van het arrangement. Om welke vacatures gaat het? Welke vaardigheden zijn nodig? Wat vragen werkgevers van een werknemer? En hoe stomen we deze mensen klaar voor een baan in onze sector? Goedele Geuskens van TNO geeft aan dat er in andere sectoren zij-instroomarrangementen succesvol zijn gebleken. “Zoals in de zorg en in de mode. Daar kijkt men naar wat er op de lange termijn nodig is aan krachten. Vervolgens stomen ze, in een veilige werkomgeving, deze deelnemers klaar. Eigenlijk moet je dus al weten wat er volgend jaar aan vacatures vrijkomt.”

De succesfactoren

In groepjes (bedrijven, onderwijs en overheid) gaan de deelnemers uiteen en vullen elk voor zich in wat ze nodig denken te hebben. Na deze halfuur durende sessie blijkt dat er veel overlap is. So far, so good. De succesfactoren voor dit project zijn: perspectief, zekerheid, begrip, vertrouwen en maatwerk. Maar ook de cultuur op de werkvloer weegt mee in het succes. En hoe ziet de onboarding eruit? Start het leertraject op de werkvloer of al daarvóór? Geuskens heeft voldoende handvatten om een model op te stellen, dat in de volgende sessie verder wordt uitgewerkt. De bedrijven krijgen huiswerk mee: hoeveel werkplaatsen zijn zij bereid beschikbaar te stellen voor deze pilot?

Ronde 2: vijftien plekken

Op 16 november is het tijd voor de tweede sessie. Locatie: het stadhuis van Leeuwarden. Goed nieuws: alle partijen zijn weer aanwezig. Het vertrouwen in dit project is in de tussentijd verder gegroeid. Na even turven komt het aantal beschikbare werkplekken voor deze pilot op 15! De functies die aangeboden worden, variëren van chauffeur tot procesoperator, in de productie, op de technische dienst en op de logistieke afdeling. Voor de matchende partijen lijken het op het eerste gezicht 15 verschillende functies, maar Wijnand Verschuur van Aeres MBO Leeuwarden stelt ze gerust. “Tussen elf van deze functies zit een grote overlap. Het zijn allemaal technische functies, die heel goed aansluiten bij de versnelde BSC-opleiding Operator – de basis.”

Voor de functies op technische dienst zien Fryslân werkt! en UWV nog een uitdaging, blijkt later in de derde sessie op 13 december. “Wellicht kunnen we hierin omdenken”, stelt Jelke van Dapperen (Steensma) voor. “Door operators een opleiding tot td aan te bieden. Zo stromen zij door en ontstaan er komen er nieuwe plekken vrij voor operators.” Een goed idee, denkt Jurrie Knapper (Borgesius). Al met al is het realistisch om de komende tijd in ieder geval 8 functies in te vullen.

Zevenstappenplan

Het arrangement zoals het er in november uitziet, bestaat uit zeven stappen. Waarbij voor elke stap geldt: het gaat hier om maatwerk.

  1. Baan in beeld: de werkgever maakt inzichtelijk wat de functie inhoudt.
  2. Mogelijkheden in kaart: voor wie is deze baan interessant, welke opleidingskansen biedt het?
  3. Werven
  4. Matchen
  5. Traject vaststellen
  6. Inleren (intern of extern)
  7. Onboarden: gevolgd door een duurzame landing in het bedrijf

Met het maatwerk in deze pilot hoopt Bakery Sweets Center dat de mismatch tussen werkzoekenden en bedrijven afneemt. Randvoorwaarde is hierbij dat er zowel bij Fryslân werkt! of UWV als bij het bedrijf een vast aanspreekpunt is. Dit project biedt geen ruimte voor onduidelijkheid, daar is iedereen het over eens.

Om het traject verder te finetunen, is een extra sessie gepland in december. Dan komt deze pilotclub weer bijeen. Het huiswerk voor deze keer is het in kaart brengen van de benodigde vaardigheden van de kandidaten, en het uitschrijven van de werkzaamheden per functie. Mogelijk komt de club dan tot een globaal profiel van functie + skills, waar Fryslân werkt! en het UWV mee de boer op kunnen. Een collectief trajectplan is het uitgangspunt, maar: het blijft maatwerk.

Tekst en foto’s: Clara Bloemhof

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Volg ons op Facebook, Instagram en LinkedIn