Op 19 juni bracht de werkgroep Onderzoek & Innovatie van het Bakery Sweets Center een werkbezoek aan GreenPAC in Emmen. Dit expertisecentrum voor (groene) kunststoffen, vezels en composieten is onderdeel van NHL Stenden. Naast een rondleiding door het polymerenlaboratorium vonden de werkgroepleden en onderzoekers aansluiting op thema’s als verpakkingen, wetgeving en educatie.
De ontvangst was in handen van Femke Tamminga, opleidingsmanager bij NHL Stenden en programmamanager van het consortium Groene Transitie – waar ook BSC bij aangesloten is. Onder de aanwezigen bevonden zich vertegenwoordigers van onder andere Market Food Group, Bolletje, Hellema Hallum BV, Aeres MBO Leeuwarden, SUSPACC, Hogeschool Van Hall Larenstein, Nedmag BV en De Korenbloem Schaafsma. Een diverse groep, maar met een gedeeld doel: leren over de mogelijkheden rond duurzame kunststoffen, plasticfiltratie en recycling.
Innovatie versnellen met studenten
Hoewel het onderwerp complex lijkt, weten Rudi Folkersma en Harm-Jan Bouwers van NHL Stenden het helder uit te leggen. In het Polymer Application Centre – de PAC in GreenPAC – worden polymeren geproduceerd. Door toevoeging van bijvoorbeeld vezels en kleurstoffen ontstaan diverse kunststofvarianten. Het doel van GreenPAC is om via de inzet van studenten innovaties te versnellen. Dat het kunststoflaboratorium volledig geïntegreerd is in de schoolomgeving, maakt deze aanpak bijzonder efficiënt.
Rondleiding door het lab
Tijdens de rondleiding wordt onder meer een robot gedemonstreerd die studenten werktuigbouwkunde inzetten om nieuwe objecten te vervaardigen uit gerecycled materiaal. Een spuitgietmachine verwerkt kunststofkorrels tot nieuwe producten. Ook wordt getest op impactsterkte, buigzaamheid en andere materiaaleigenschappen. De aanwezige compounder (mengapparaat) stelt onderzoekers in staat nieuwe materiaalcombinaties te maken en te testen. In het lab wordt gewerkt met groene chemie: enzymen breken plastics af, polymeren worden opgedeeld en na filtering van verontreinigingen opnieuw samengevoegd. Zelfs materialen die voorheen als niet-afbreekbaar golden – zoals PPTA – kunnen inmiddels gerecycled worden. Deze vooruitgang is mede te danken aan studenten die promoveren op dit type vraagstukken.
Praktijk en regelgeving
GreenPAC werkt praktijkgericht en voert opdrachten uit voor het bedrijfsleven. De vraag hiernaar is groot, want voldoen aan de voortdurend veranderende wet- en regelgeving rond plasticgebruik is geen eenvoudige opgave. Dat blijkt ook uit een gedeelde frustratie van een deelnemer: “Vanuit de overheid wordt ons opgelegd dat verpakkingen lichter moeten worden. Dus zijn we van 20 naar 18 gram gegaan. Goed idee, maar onze machines kunnen dit niet aan – ze pakken de wikkels niet meer op. Twee gram verschil levert dus een groot probleem op. De overheid stelt eisen, maar laat de oplossingen aan de markt over. Intussen investeren wij opnieuw in nieuwe machines, terwijl goede apparatuur werkloos in een hoek staat.”
Niet alleen regelgeving, ook klanteisen kunnen knellen. Zo kan een retailklant vragen om een sticker op een verder volledig biologisch afbreekbare verpakking – waarmee de verpakking ineens niet meer afbreekbaar is. “Elke keer sta je met 1-0 achter,” merkt een deelnemer op. “Na een paar maanden blijkt die sticker niet langer nodig, maar dan zijn de kosten al gemaakt.”
Samenwerking en ondersteuning vanuit het hbo
De conclusie aan tafel is unaniem: samenwerking en belangenbehartiging zijn noodzakelijk. Procestechnologen uit verschillende bedrijven zouden hun krachten moeten bundelen, knelpunten benoemen en gezamenlijk aankaarten bij de overheid. NHL Stenden wil hieraan bijdragen, bijvoorbeeld door het uitvoeren van scans bij bedrijven. “Welke kunststoffen worden er gebruikt, hoe worden ze gescheiden, hoeveel afval ontstaat er, en vooral: waar valt winst te behalen in reductie?” Vaak ontbreekt het bedrijven aan een concreet overzicht van hun plasticstromen. De aanwezigen tonen zich dan ook enthousiast over dit aanbod.
De werkgroep Onderzoek & Innovatie kijkt positief terug op deze inspirerende kennismaking met de wereld van groene chemie en wil de verbinding met GreenPAC in de toekomst graag verder versterken.
Tekst & foto’s: Clara Bloemhof