De lectoren Rudy Folkersma en Luewton Agostinho van NHL Stenden willen op korte termijn een project starten over microplastics in relatie tot het recyclen van plastics. Daarbij kunnen ze de hulp van leden van het Bakery Sweets Center (BSC) goed gebruiken. Ze zijn benieuwd naar het plasticverbruik binnen de bakkerij- en zoetwarensector. Ook willen ze in gesprek gaan over mogelijkheden voor het gebruik van alternatieve materialen. In dit artikel vertellen ze daar meer over.
Bruno Colombo is onderzoeksmedewerker van Luewton Agostinho bij het lectoraat Watertechnologie van NHL Stenden. Als onderzoeker en projectingenieur werkt hij onder meer aan projecten met betrekking tot waterverontreinigingen en waterkwaliteit. De laatste jaren houdt hij zich ook bezig met micro- en nanoplastics en de ontwikkeling van analysemethodes.
Als lector houdt Rudy Folkersma zich bezig met innovaties op het gebied van duurzame kunststoftechnologie in samenwerking met het bedrijfsleven. Hij richt zich zowel op onderzoek naar plasticrecycling als het gebruik naar plastic uit hernieuwbare bronnen. “In onze projecten richten we ons op verschillende soorten recycling”, legt hij uit. “Denk bijvoorbeeld aan mechanische recycling. Hierbij wordt het plasticafval gewassen, gesorteerd en vervolgens verwerkt tot nieuwe producten. Daarnaast kijken we ook naar andere oplossingen voor de reductie van plastic. Met een circulair ontwerp kun je verschillende recyclingstappen omzeilen.”
Verpakkingen lenen zich daar volgens hem uitstekend voor. “Folieverpakkingen bevatten veel lagen plastic. Deze zijn heel lastig te recyclen. Door verpakkingen op een andere manier te ontwerpen, kunnen deze aan het einde van de levensduur gemakkelijker worden gerecycled.”
Biobased plastics
Daarnaast zien de onderzoekers kansen in biobased plastics. Folkersma licht toe: “Normaal gesproken worden kunststoffen gemaakt van ruwe olie. We zoeken naar alternatieve grondstoffen voor de productie van kunststoffen. Dat kunnen hernieuwbare bronnen zijn, zoals suikerbieten of suikerriet, maar we kunnen ook bioafval omzetten in bioplastics. Deze plastics zijn biologisch afbreekbaar of composteerbaar.”
Microplastics
Microplastics vormen een probleem, benadrukken de onderzoekers. Na enkele malen recyclen neemt de mechanische kwaliteit van het materiaal namelijk af en vormen er zich steeds meer microplastics. “Ieder keer als ik mijn shirt in de wasmachine was, komen er microplastics vrij die in het watersysteem en dus in het milieu terecht”, aldus Folkersma. “Je kunt deze deeltje uit het water filteren. Het lastige is dat de deeltjes over het algemeen heel klein zijn; kleiner dan 5 millimeter. We doen onderzoek naar nieuwe technieken om deze deeltjes te identificeren, zowel in de lucht of in water.”
Hoe schadelijk de microplastics zijn, is volgens de deskundigen nog niet precies duidelijk. Colombo: “Veel wetenschappers discussiëren hierover. Recente studies tonen echter aan dat microplastics overal in het milieu en in dieren en mensen terechtkomen. Misschien zijn de laagste concentraties niet zo schadelijk, Maar als we niets veranderen, dan hopen de microplastics zich op.”
Onderzoeksproject
Daar willen Folkersma en Agostinho zich samen met hun team sterk voor maken. “Wij zijn bezig om hier technieken te ontwikkelen om microplastics te analyseren en te isoleren. Maar we zijn ook heel benieuwd of we de microplastics kunnen recyclen. Hiervoor willen we een samen met Wetsus, het Europees expertisecentrum voor duurzame watertechnologie in Leeuwarden, een project starten. Daarbij willen we de microplastics analyseren, isoleren en recyclen. We willen onderzoeken hoe de microplastics in ons milieu terecht komen. Misschien kan het proces worden aangepast, waardoor er minder microplastics in het milieu terechtkomen.
Hierbij kunnen ze de leden van het Bakery Sweets Center (BSC) goed gebruiken. “Voor een ander project hebben we – net zoals BSC- subsidie gekregen vanuit het Groeifonds in het kader van het Consortium Groene Transitie in de water-, chemie en foodsector”, verklaart Folkersma. “Dat bracht ons op een idee. De BSC-leden gebruiken verpakkingen voor brood en alle andere producten. Het lijkt ons heel interessant om met deze bedrijven in een project samen te werken.”
Samenwerking
Samenwerking is heel belangrijk, benadrukken zij. “We kunnen het probleem niet alleen oplossen. Daarvoor hebben we partners nodig. Met elkaar onderzoeken we hoe we kunnen voorkomen dat er microplastics vrijkomen in de bakkerijverwerking. En of er voor een bepaald soort verpakking biobased materialen gebruikt kunnen worden. Aan welke eisen moeten deze voldoen? Welke eisen zijn er op het gebied van prijs, voedselveiligheid, uitstraling, geur, kleur et cetera.”
Kansen
Colombo verwacht dat er zeker kansen zijn voor de toepassing van bioplastics in de bakkerijsector. “Een deel van de toepassingen waarvoor nu plastics worden gebruikt, kunnen worden vervangen. Dat komt omdat de bioplastics dezelfde oliebasis hebben. De uitdaging is om bioplastics te maken die biologisch afbreekbaar zijn, maar ook zeer goede eigenschappen hebben.” Geïnteresseerde bedrijven kunnen contact opnemen. “We richten ons vooral op MKB-bedrijven. Mochten ook grotere bedrijven geïnteresseerd zijn, dan is dat ook prima.”
Verduurzaming
Tot slot benadrukken de onderzoekers het belang van verdere verduurzaming. “Veel voedingsbedrijven krijgen in de toekomst te maken met duurzaamheidswetgeving. Als je te lang wacht met deze transitie, dan ga je achterlopen op je concurrenten. Duurzaamheid zal de komende jaren steeds belangrijker worden met betrekking tot energie, klimaatverandering, microplastics et cetera. Dus denk na over deze kwesties. Dat geldt voor veel verschillende aspecten, maar zeker ook voor je verpakkingen.”
Wil je een bijdrage leveren aan het onderzoek? Kun je de onderzoekers meer vertellen over het plasticverbruik binnen de bakkerij- en zoetwarensector? En wil je meedenken over de mogelijkheden voor het gebruik van alternatieve materialen? Stuur dan een mailtje naar info@bakerysweetscentrum.nl.